1. YAZARLAR

  2. Zahit DEMİREL

  3. Sadaka-i Fıtır
Zahit DEMİREL

Zahit DEMİREL

VAN TUŞBA MÜFTÜSÜ
Yazarın Tüm Yazıları >

Sadaka-i Fıtır

A+A-

Ramazan ayına has bir ibadet olan Sadaka-i fıtır, hicretin ikinci yılında oruç ibadetin farz kılındığı yılda vacip kılınmış bir ibadettir. Ramazan ayının sonuna yetişen her bir Müslüman için verilmesi gereken bir sadakadır. Halk arasında “fitre” olarak da ifade edilir. Sadak-i fıtır; İnsan fıtratındaki yardımlaşma ve dayanışmanın bir gereği olarak insan bedeninin zekâtı kabul edildiği içinde “can sadakası” veya “beden sadakası” da denilmektedir.

Sadak-i fıtır, zorunlu bir ibadet olmakla beraber Ramazan orucunun kabulüne, sekarat-ı mevtin sıkıntılarından ve kabir azabından kurtuluşa da vesiledir.

Sadaka-i fıtır, Hanefi mezhebine göre bayram sabahı fecrin doğuşuyla vacip olan geniş zamanlı bir ibadettir. Geniş zamanlı bir ibadet olduğu içinde ölmeden önce herhangi bir vakitte ödemek yeterli görülmüştür. Zira Ramazan ayı içerisinde ve ramazan ayından birkaç yıl sonra da olsa yinede edaen ödenebilir. Ancak geciktirmeden ilk fırsatta ödemek en doğrusudur.

Bayram namazının vaktinden hemen önce ödemek müstahap olmakla beraber. Ramazan ayının başında veya herhangi bir gününde de ödenebilir.

Şafii mezhebinde ise, Hanefi mezhebinin aksine sadaka-i fıtır, dar vakitli ve farz olan bir ibadettir. Bayram akşamı güneşin batışından sonra farz olur ve bayram namazına kadar ödenmesi gerekir. Mazeretsiz bayram namazından sonraya geciktirmek mekruh, bayramın birinci günü güneşin batışından sonraya kadar ertelemek de haramdır.

Hanefi mezhebine göre Fitir sadakası fecrin doğuşuyla vacip olduğu için fecrin doğuşundan önce dünyaya gelen bebeklerin ve fecrin doğuşuna kadar yaşayanların fıtır sadakasını ödemek de vaciptir. Fecrin doğuşundan sora (bayram günü) doğan bebeğin fıtır sadakasını vermek gerekmez.

Şafiilerde ise bayram akşamına kavuşan herkes için fitir sadakası ödemek farzdır. Aynı şekilde bayram akşamı doğan bebeğin fitresini vermek de farzdır.

Sadaka-i fıtrın miktarı, buğday, arpa, hurma veya üzümden bir sâ (yaklaşık 2.917 gr) olarak belirlenmiştir. Sadaka-i fıtrın bu sayılan maddelerden belirlenmesi, o günkü toplumun ekonomik şartları ve beslenme alışkanlıklarından kaynaklanmaktadır. Hz peygamber ve sahabe dönemindeki uygulama dikkate alındığında sadaka-i fıtır miktarı ile bir fakirin, içinde yaşadığı toplumdaki orta halli bir ailenin hayat standardına göre bir günlük yiyeceğinin karşılanmasının hedeflendiği anlaşılmaktadır.

Buna göre gönümüzde sadaka-i fıtır, bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarı aynî gıda yardımı olarak verilebileceği gibi, bunun değerinde nakit de verilebilir. Ancak fakirin yararına olanı tercih etmek daha uygundur. Sadaka-i fıtrın hikmeti fakirin ihtiyacını gidermektir. Onun için fakirin ihtiyacı en çok neye varsa fıtır sadakasını da ondan çıkarmak en uygundur. Dolayısıyla günümüzde fakirin ihtiyacını en iyi karşılayan para olduğuna göre günümüzde fıtır sadakasını para olarak vermek daha uygundur.

Şafii mezhebine göre fıtır sadakasını buğday cinsi üzerinde vermek daha evladır. Ancak şahsın kendi buğdayı yoksa Hanefi mezhebini taklit ederek para olarak vermesi de uygundur. Zira Şafii mezhebinde fetva bu yöndedir. Günümüzde fakirin ihtiyacını da düşündüğümüz de en uygunu fitremizi para olarak vermektir.

Bütün mezhepler için geçerli olmak üzere 2015 yılı için tespit edilen fıtır sadakasının en düşük miktarı 11.50 TL’dir. Bu miktar kişinin maddi durumuna göre değişebilir.

Bu yazı toplam 2592 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.